A’ chiad fhoillseachadh ann an 2007 le Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig agus Cànan, le taic bhon Bhuidheann Eadar-roinneil airson Ionnsachadh agus Leasachadh Coimhearsnachd (Community Learning and Development Review Group for Gaelic).

ISBN 978-1-904730-69-9

Air fhoillseachadh ann an 2016 le:

Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig

An Tosgan

54 Rathad Shìophoirt

Steòrnabhagh

Leòdhas

www.storlann.co.uk

oifis@storlann.co.uk

Tha Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig a’ faighinn taic bho Bhòrd na Gàidhlig.

Dealbh còmhdaich © Bettmann/Corbis.

Na dealbhan le Corbis.

Na còraichean uile glèidhte. Chan fhaodar pàirt sam bith dhen leabhar-e seo ath-riochdachadh ann an cruth sam bith, no ann an dòigh sam bith gun chead ro-làimh bho Stòrlann Nàiseanta na Gàidhlig.

Deilbhte le Cànan Earranta | www.canan.co.uk

Beatha le Buaidh

Ronaldinho

An teacs le Gillebride Mac’Illemhaoil

Ronaldinho

’S ann dìreach mar Ronaldinho as fheàrr a dh’aithnicheas daoine fear dhe na cluicheadairean ball-coise a b’ fheàrr a bh’ ann a-riamh. Rugadh Ronaldo de Assis Moreira ann an 1980 ann am Brasil agus ghabh e Ronaldinho air fhèin gus dealachadh a dhèanamh eadar e fhèin agus an cluicheadair ainmeil eile à Brasil, Ronaldo. ’S dòcha gur e an rud a tha ga chur air leth bho chàch, a bharrachd air a sgil le ball, gu bheil e daonnan cho toilichte nuair a bhios e a’ cluich. ’S ann gu math ainneamh nach bi fiamh a’ ghàire air Ronaldinho ann an gèam sam bith.

Toiseach tòiseachaidh

Tha tòrr bochdainn ann am Brasil, ach bha teaghlach Ronaldinho math dheth agus bha làithean òige gu math sona. B’ e nurs a bha na mhàthair agus bha athair ag obair ann an gàrradh iarainn. B’ e cluicheadair ball-coise a bha na athair cuideachd ged a b’ fheudar dha sgur a chluich a chionn ’s gun deach a ghoirteachadh.

A’ cluich gu proifeiseanta

Bha Ronaldinho 18 mus do chluich e an toiseach mar phroifeiseantach dhan sgioba Gremio agus cha tug e fada gus an robh e air cliù a chosnadh dha fhèin. Cha b’ fhada gus an robh sgiobaidhean mòra na Roinn-Eòrpa ag iarraidh a thàladh thuca fhèin. Ged a bha sin fìor chaidh Ronaldinho a Pharis gus cluich le Paris St. Germain, sgioba nach robh cho ainmeil. Bha e an sin airson dà bhliadhna agus ann an 2003, chaidh e gu Barcelona. Phàigh Barcelona £18 millean not air a shon. Bhuannaich Barcelona Lìg na Spàinne ann an 2005 agus 2006 agus bhuannaich iad Lig na h-Eòrpa ann an 2006 cuideachd. Tha eòlaichean dhen bheachd nach biodh Barcelona air a bhith cho soirbheachail gun Ronaldinho.

Fhad ’s a bha e a’ cluich do Bharcelona choisinn e an duais airson a’ chluicheadair a b’ fheàrr san t-saoghal dà thuras – ann an 2004 agus 2005. Ann an 2008 chaidh e gu AC Milan, ach cha do shoirbhich leis gu math idir san Eadailt. Bha e air a ghoirteachadh tric agus bhathas ag ràdh nach robh e a’ trèanadh cruaidh gu leòr.

Thill e a Bhrasil ann an 2011, a chluich an toiseach do Flamengo, agus an dèidh sin do Atletico Mineiro. Fhad ’s a bha e aig an dara club choisinn e duais Cluicheadair na Bliadhna airson Ameireaga a Deas ann an 2013. Chaidh e a chluich do Querètaro ann am Meagsago ann an 2014 agus anns an Iuchar 2015 thill e a-rithist a Bhrasil gu Fluminese. Chluich e naoi geamannan dhaibhsan agus dh’fhàg e an uair sin.

Brasil

Chan ann le clubaichean a-mhàin a tha Ronaldinho air a bhith soirbheachail. Bhuannaich sgioba Bhrasil Cuach na Cruinne ann an 2002 agus a-rithist bha buaidh mhòr aig Ronaldinho air sin. Tha an gèam eadar Brasil agus Sasainn ann an cuimhne mòran fhathast. Fhuair Ronaldinho tadhal bho 30 meatair agus beagan ùine an dèidh dha an tadhal fhaighinn chaidh a chur far na pàirce airson cluicheadair Sasannach a bhreabadh. Chluich Ronaldinho anns a’ Chuairt Dheireannaich nuair a rinn iad an gnothach air A’ Ghearmailt.

B’ e Cuach na Cruinne ann an 2006 a’ chiad bhriseadh-dùil mòr a fhuair Ronaldinho na bheatha phroifeiseanta. Cha do chluich e ro mhath ann an Cuach na Cruinne sa Ghearmailt agus chaidh Brasil a chur a-mach anns a’ Chairteal-chuairt Dheireannaich. Gu dearbh chaidh Ronaldinho a chàineadh gu dubh airson pàrtaidh a chumail na thaigh dìreach dà latha an dèidh call ann an Cuach na Cruinne.

Chluich e 97 geamannan do Bhrasil agus chuir e 33 tadhail dhaibh. Cha deach a thaghadh idir airson Cupa na Cruinne ann an 2010 agus 2014.

Far na pàirce

An-diugh chan eil Ronaldinho ceangailte ri club sam bith – bidh e dìreach a’ cluich gèam an siud ’s an seo do sgiobannan eadar-dhealaichte. Choisinn e mòran airgid bho shanasachd nuair a bha e aig àrd ìre. Bha cùmhnantan aige còmhla ri companaidhean mòra mar Nike, Coca-Cola, EA Sports agus Gatorade.

Chan eil dad as fheàrr leis na bhith a’ dannsa ri ceòl Brasilianach còmhla ri a charaidean. Bidh sin a’ tighinn am bàrr nuair a chuireas e tadhal oir bidh e a’ dèanamh dannsa air a’ phàirc an dèidh làimh.

Gun teagamh, bha Ronaldinho na chluicheadair ball-coise cho math ’s a bh’ ann a-riamh. Bha e air leth sgileil, bha e math air tadhail a chur agus chluicheadh e air cliathaich na pàirce agus anns a’ mheadhan.

Cò e?

Cò às a tha e?

Brasil

Latha Breith

21/03/1980

Aois a thòisich e air cluich mar phroifeiseantach.

18

Teaghlach

Bho theaghlach gu math beairteach.

Duaisean

Cuach na Cruinne, 2002

Lìg na Spàinne

Lìg na h-Eòrpa